Упражнение 1. Перестройте предложения так, чтобы в них появилось обращение.

1. Образец: Ветер споет нам про дикие горы (Ветер, спой нам про дикие горы).

2. Мой друг настойчиво добивается цели. (Мой друг, настойчиво добивайся цели.)

3. Бабушка рассказывает сказку на ночь. (Бабушка, расскажы сказку на ночь.)

4. Ребята пошли на речку. (Ребята, пошли на речку.)

5. Мама купила мне книгу. (Мама, купи мне книгу.)

6. Петя сначала выучил уроки, а потом пошел гулять. (Петя, сначала выучи уроки, а потом иди гулять.)

Упражнение 2. Найдите и выделите в тексте обращения. Вставьте пропущенные буквы.

1) Мой друг, отчизне посвятим души прекрасные порывы! 2) От меня отцу, брат милый, поклониться не забудь. 3) Покажи мне шлем, Иван. 4) Поэта дом опальный, о Пущин мой, ты первый посетил. 5) Играйте, пойте, о друзья! 6) Где был ты, сын? 7) Последняя туча рассеянной бури, одна ты несёшься по ясной лазури. 8) Звезда, печальная вечерняя, звезда, твой луч осеребрил увядшие равнины и дремлющий залив, и чёрных скал вершины. 9) Простите, мирные долины, и вы, знакомых гор вершины, и вы, знакомые леса. (А. С. Пушкин.)

Упражнение 3. Составьте двенадцать предложений так, чтобы в одних данные слова были подлежащими, а в других — обращениями.

Образец: Товарищ, помоги мне! (обращение). Товарищ идет на работу (подлежащее).

Товарищ-Товарищ, уступите место старику. Молодой товарищ уступил место старику.

Сергей Петрович- Сергей Петрович, пара на работу. Сергей Петрович опоздал на работу.

страна родная- Страна родная, нет тебя прекрасней. Страна родная вечно манит.

читатель- Читатель, бережно обращайся с книгой. Читатель вазвратил книгу в библиатеку.

друзья-Друзья, давайте пойдём в кино. Друзя не бросают в беде.

девушка-Девушка, сколько вам лет? Девушка перешла дорогу на красный свет.

Дополнительное задание:

Прочитайте, укажите обращения и объясните расстановку знаков препинания.

1) Пётр Андреич, Максимыч отведёт вас на вашу квартиру. 2) Сын мой Пётр! Письмо твоё мы получили 15 сего месяца.3) Высоко над семьёю гор, Кавказ, твой царственный шатёр сияет. 4) Здравствуй, племя младое, незнакомое! 5) Ты не узнал меня, Прохоров? 6) Как недогадлива ты, няня! 7) Поез¬жайте ты, Трубецкой, и ты, Басманов. 8) Опять я ваш, о юные друзья! 9) О поле, поле! Кто тебя усеял мёртвыми костями? 10) Девицы, красавицы, душеньки, подруженьки, разыграйтесь, девицы, разгуляйтесь, милые! (Из произведений А. С. П у ш к и н а.)

1.Կետերը փոխարինի՛ր տրված դերանուններով: Ուշադրություն դարձրո՛ւ կետադրությանը:

Ով, ինչ, երբ, որտեղ, ինչքան:

Ինչքանէ ջուր հավաքվում այս փոսում:

Ինձ հետաքրքրում է, թե ինչքա՞ն է ջուր հավաքվում այս փոսում:

Ի՞նչ պետք է անեն՝ տարածքի գեղեցկությունը պահպանելու համար: Իրենք էլ չգիտեն, թե ի՞նչ պետք է անեն տարածքի գեղեցկությունը պահպանելու համար: Ո՞վ պետք է վերականգնի հատված անտառները: Ձեզ հարց տվե՞լ եք, թե ո՞վ պետք է վերականգնի հատված անտառները: Ինչքա՞ն ժամանակ է պետք՝ ամեն ինչ վերականգնելու համար: Ճարտարապետին հարցնում են, թե ….ժամանակ է պետք ամեն ինչ վերականգնելու համար: …այդպես գրավեց քո ուշադրությունը: Ցո՛ւյց տուր տեսնեմ , թե … .այդպես գրավեց քո ուշադրությունը: … ես պատմելու քո վերջին ճամփորդության մասին: Գոնե ասա՛, թե … ես պատմելու քո վերջին ճամփորդության մասին։

2.Բառի կրկնությամբ կամ ական ածանցով նոր թվականներ ստացի՛ր տրվածներից: Փորձի՛ր բացատրել , թե ստացված բոլոր թվականներն ինչո՛ւ են կոչվում բաշխական:

Քառասուն, յոթանասուն, ութսուն, տասնութ, երկու հարյուր։

3.Փակագծում տրված բառերը գրի՛ր կետերի փոխարեն՝ դնելով պահանջված թվով:

1940 թվականից ԱՄՆ-ում գրանցվել է հազար ութ հարյուր քսանչորս…(հրդեհ): Ամեն տարի կրակը ոչնչացնում է իննից տասը միլիոն…(հեկտար)…(անտառ): Մեկ տարում այրված փայտանյութի արժեքը կազմում է համարյա հիսուն միլիոն…(դոլար):

Աշխարի ամենամեծ պատկերասրահը Սանկտ Պետերբուրգի Էրմիտաժն է: Այնտեղ արվեստի ավելի քան երեք միլիոն…(ստեղծագործություն) …(ցուցադրել): Այդ թանգարանի բոլոր երեք հարյուր քսաներկու…(դահլիճ) հայելու համար մարդ շուրջ քսանհինգ…(կիլոմետր) ճամապարհ է անցնում։

4.Տրված դերանուններով (սեռական հոլով) նախադասություններ կազմի՛ր և լրացրո՛ւ նախադասությունը:

Իմ, քո, նրա, իր, մեր, ձեր: Սեռական հոլովը ցույց է տալիս այն առարկան,…:

5. Հոլովման աղյուսակում գրի՛ր տրված դերաննուների համապատասխան ձևերը և պատասխանի՛ր հարցերին:

Ես, դու, նա, ինքը, մենք, դուք, նրանք, ո՞վ:

Ուղղական- Սեռական- Տրական- Բացառական- Գործիական- Ներգոյական- Ո՞ր դերանունների սեռական և տրական հոլովներն են համընկնում:

Դերանուններից ո՞ր հոլովներն են նմանվում գոյականի համապատասխան ձևերին։

То чувство выжжено дотла,
Которым ты пренебрегла,
Оно со вздохом улетело,
Теперь то место опустело.

Уж не взывай, не плачь, мой друг,
От слез твоих проснутся вдруг
Печальные воспоминанья,
Но поздно воскрешать желанья.

Ованес Туманян родился в семье священника. Согласно родовому преданию, род Туманянов происходит от ветви армянского княжеского нахарарского рода Мамиконянов, правившей в средние века в селе Дсех (Лори).

В 1878—1883 годах получал начальное образование в школе Джелалоглы (Степанаван), а затем перевёлся в Нерсисянскую школу в Тифлисе (Тбилиси), однако по причине материальных затруднений был вынужден в 1887 году оставить её и поступить на работу в Тифлисский армянский народный суд, а позже — в Армянский издательский союз.

Писать начал в середине 1880-х годов, сотрудничал с армянскими газетами и журналами.

Получил широкую известность после выхода сборника «Стихотворения» (на арм., 2 т., 1890—1892). Во многих своих произведениях Туманян обращается к нелёгкой доле армянского крестьянства, к различным сторонам традиционного уклада его жизни, об этом рассказывают его поэмы «Маро» (1887 г., опубликована в 1892 г.), «Сако из Лори» (1889 г., опубликована в 1890 г.), «Ануш» (1890 г., опубликована в 1892 г., А. Тиграняном к ней написана опера).

В 1899 году в Тифлисе создал литературный кружок «Вернатун», членом которого были видные армянские поэты, писатели, художники и композиторы.

Был известен также как общественный деятель, дважды был арестован царским правительством. В 1912—1921 годах был председателем Кавказского союза армянских писателей, в годы геноцида армян помогал беженцам из Западной Армении (за что был награждён народным званием «Поэт всех армян»), выступал за перемирие в армяно-грузинской войне 1918 года. После советизации Армении возглавлял Комитет помощи Армении.

Был в дружеских отношениях со многими армянскими, грузинскими, русскими писателями своего времени, переводил с нескольких языков (Байрон, Гёте, Пушкин).

Умер в московской городской больнице от рака. Похоронен в Тбилиси в Пантеоне Ходживанка.

Որոնք գտնվում են նույն հարթության վրա և չեն հատվել:

Այդ անկյունները կոչվում են խաչադիր անկյուներ։

Դիցուք՝ a և b զուգահեռ ուղիղների նկատմամբ MN-ը հատող է։ Ապացուցենք, որ խաչադիր անկյունները, օրինակ՝ 1-ը և 2-ը, հավասար են։ Ապացուցենք, որ, օրինակ՝ ∠1 + ∠4 = 180^o։ Քանի որ a||b ապա 1 և 2 համապատասխան անկյունները հավասար են։ Անկյուններ 2-ը և 4-ը կից են ուստի ∠2+∠4=180^o: ∠1=∠2 և ∠2+∠4=180^o հավասարություններից ⇛, որ ∠1 + ∠4 = 180^o։

Դիցուք՝ a և b զուգահեռ ուղիղների նկատմամբ c-ն հատող է։ Ապացուցենք, որ համապատասխան անկյուննները, օրինակ՝ 1-ը և 2-ը հավասար են։ Քանի որ a || b, ապա խաչադիր անկյունները 1-ը և 3-ը հավասար են։ Անկյուններ 2-ը և 3-ը՝ որպես հակադիր անկյուններ, ևս հավասար են։ ∠1 = ∠3 ̈ ∠2 = ∠3 հավասարությունից ⇛, որ ∠1 = ∠2:

Դիցուք՝ a և b ուղիղները c հատորով հատողով հատելիս միակողմանի անկյունների գումարը 180^o է, օրինակ՝ ∠1 + ∠4 = 180^o։ Քանի որ 3-ը և 4-ը կից անկյուններ են, ապա ∠3 + ∠4 = 180^o։ Այս երկու հավասարություներից հետևում են, որ խաչադիր անկյուններ 1-ը և 3-ը հավասար են։ Հետևաբար a և b ուզիզները զուգահեռ են։

Քանոնով կամ geogebra ծրագրով։

Աքսիոմա կոչվում են այն պնդումներն որոնք, կամ չի լինում բատրել, կամել անիմաստ է բացատրել։ Աքսիոմայի օրինակ՝ եթե ուղիղը հատում է երկու զուգահեռ ուղղիղներից մեկը, ապա այն հատում է նաև մյուսը։

Աքսիոմա. եթե ուղիղը հատում է երկու զուգահեռ ուղղիղներից մեկը, ապա այն հատում է նաև մյուսը։

Հետևանք կոչվում է այն պնդումը վորին հասսել ենք, (սահմանումներով, բանաձևերով) գործողություն անելուց հետո հասել ենք այդ հետևությանը։

1.Վահան Տերյան,դիտել ֆիլմը բանաստեղծի մասին։

2.Գրիր ի՞նչ գիտես բանաստեղծի մասին, որը կհետաքրքրի մեզ։

Վահան Տերյանը հետաքրքրվում էր Կովկասի քաղաքական կեցությամբ, հետաքրքրվում էր գրականությամբ, ինչ են գրում Ղ.Աղայանը, Շիրվանզադեն, Հ.Թումանյանը, Դ.Դեմիրճյանը և ուրիշները:  Վահանի մայրը վաղուց մահացել էր, և տունը քույրն ու մեծ հարսն էին կառավարում: Ընտանիքը հուզիչ գուրգուրանք ուներ Վահանի հանդեպ, որ տան կրտսերն էր, և Վանիկ էին կոչում նրան: 1917 հոկտեմբերին Տերյանը ակտիվորեն մասնակցում է բոլշեևիկյան հեղափոխությանը եւ այն հաջորդած քաղաքացիական պատերազմին։ Լենինի ստորագրությամբ մանդատով մասնակցում է Բրեստի խաղաղ պայմանագրի ստորագրմանը։ 

3.Կարդա՜ բանաստեղծությունները և սովորի՜ր որևէ մեկը։

Որո՞նք են տնտեսության զարգացման նախադրյալները

Նշեք 5 երկիր որտեղ տնտեսության առաջատար ճյուղը՝
ա) գյուղատնտեսությունն է

Սամոլ, Ռուսաստան, Մոնգալիա, Կազածստան, Ավստռալիա
բ) արդյունաբերությունն է

Բրազիլիա, Ֆրանսիյան, Կանադա, Իսպանիա, Իտալիա
գ) սպասարկման ոլորտն է

Միացյալ Նահանգներ, Միացյալ թագավորություն, Գերմանիա, Ճապոնիա, Կանադա

Ի՞նչ ազդեցություն  ունի բնակչության սեռատարիքային կազմը տնտեսության զարգացման վրա:

Դա մեծ նշանակություն ունի, որովհետև եթե երկրում շատ լինեն ծեր մարդիկ երկրի աշխատուժը պակաս կլինի։ Կամ եթե, ինչ որ սեռից ավեի քիչ լինի երկրի աշխատուժը նույնպես կընկնի, որովhետև ամեն մեկն ունի իր աշխատանքը և ոչմեկ չի կարող փոխարինել մյուսին։

 Ի՞նչ ազդեցություն ունի երկրի աշխարհագրական դիրքը երկրի տնտեսության զարգացման վրա. բերել օրինակներ:

Երկրի աշխարհագրական դիրքը ունի մեծ նշանակություն գյուղատտնտեսության համար։ Օրինակ ՝ Աֆրիկայում շատ տաք կլիմա է այնտեղ համարյա ոչինչ չի աճի։ Կամ եթե Շվեդիայում շատ ցուրտ կլիմա է այնտեղ նույնպես ոչինչ չի աճի։

Ի՞նչ ազդեցություն ունեն երկրի բնական պայմաններն ու ռեսուրսները երկրի տնտեսության զարգացման վրա. բերել օրինակներ:

Օրինակ եթե Դուբայում կան շատ վոսկու հանքեր, դրա օգնությամբ երկրի տնտեսություը զարգանում է։ Նրանք վաճառում են այդ ոսկին մյուս երկրների վրա և դրա շնորհիվ երկիրը զարգանում է։

Ի՞նչ ազդեցություն ունի հարևան երկրների ազդեցությունը երկրի տնտեսության զարգացման վրա. բերել օրինակներ:

Օրինակ եթե հարևան երկրերը միավորված են (ուրիշ կրոն են) և քո երկրի հետ պատերազմում են։ Եթե քո երկիրը այդ բոլոր երկրներից թույլ է, ապա նա կապրի անկում։

Հաշվե՛ք P2O5, SO3 նյութերի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները:

Mr=P=31=2*31=62=O=16=5*16=80=62+80=142

Mr=S=32=O=16=16*3=48=32+48=80

1. Գրի՛ր երկաթ, սիլիցիում տարրերի հարաբերական ատոմային զանգվածները(Ar) և հաշվի՛ր երկաթ, սիլիցիում տարրերի մեկ ատոմի իրական զանգվածը (m0):
   Fe(Երկաթ) — 56
   Az=56
   mo=Az(56) • 1,66 =10^-27=929,6
   
   Si(Սիլիցիում) -28
   Az=28
   mo=Az(28) • 1,66 =10^-27=444,8
   
   
2. Գրի՛ր նյութի քիմիական բանաձևը, եթե հայտնի է, որ դրանց բաղադրության մեջ առկա են. ա) կալիումի երկու ատոմ և ծծմբի մեկ ատոմ,թթվածնի չորս ատոմ:
   K2SO4