Ընդհանուր ընթացակարգեր Պահեստային տարածքը պետք է լինի մաքուր, զով, չոր, մութ և հնարավորինս զերծ ջերմաստիճանի և խոնավության կտրուկ փոփոխություններից, այդպիսով բացառելով նկուղը կամ վերնահարկը: Ավելի լավ է նաև մեկ գզրոց կամ զարդասեղան առանձնացնել միայն ընտանեկան ժառանգությունները պահելու համար:
Հատուկ առաջարկներ 1. Գործվածքը պետք է հնարավորինս մաքուր պահել, քանի որ փոշու մասնիկները կարող են իրականում կտրել մանրաթելերը շփման և քայքայման միջոցով: Գունավոր և հեշտ լվացվող իրերը պետք է լվացվեն և պահվեն առանց արդուկման, անբիծ չկմռած (Թաց մաքրման բամբակների և սպիտակեղենի, վերմակների և ծածկոցների և նմուշառիչների մասին տեղեկատվությունը հասանելի է գրավոր պահանջով:)
Այն իրը, որը հնարավոր չէ մաքրել այլ կերպ, պետք է, հնարավորության դեպքում, մաքրել փոշեկուլով: Չամրացված հողը և փոշին կարելի է հեռացնել՝ տեքստիլը հարթ մակերևույթի վրա դնելով, ապակեպլաստե ցանցի կտորը դնելով տեքստիլի և փոշեկուլի գլխի միջև, այնուհետև թույլ ներծծմամբ ձեռքի փոշեկուլով մաքրելով:
ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ.
Տեքստիլները, ինչպիսիք են նմուշառիչները, ներկված և ասեղնագործված նկարները և ուլունքներով պատրաստված աշխատանքները, չպետք է վակուումի ենթարկվեն, քանի որ ասեղնագործության թելերն ու ուլունքները կարող են քաշվել ցանցի միջով: 2. Նախընտրելի է տեքստիլը պահել հարթ, ենթարկելով այն նվազագույն քայքայման, ծալման և ճնշման: Եթե անհրաժեշտ է ծալել, խուսափեք սուր ծալքերից՝ ծալման կետերը լցնելով լվացված չսպիտակեցված մուսլինի կամ հին սավանների շերտերով:
Առավելագույն պահպանման համար հնաոճ տեքստիլները, հատկապես բամբակն ու սպիտակեղենը, չպետք է անմիջական շփում ունենան փայտի, կապույտ գործվածքի, սովորական գործվածքի կամ այլ փաթաթման թղթի հետ: Թղթի մեծ մասը հակված է թթվայնացման. թթուն հատկապես վնասակար է տեքստիլի համար: Փոխարենը, տեքստիլները կարելի է փաթաթել մաքուր, սպիտակ բամբակյա կտորի մեջ, օրինակ՝ հին սավանի կամ բարձի երեսի կամ մուսլինի մեջ: Քանի որ տեքստիլ մանրաթելերը պետք է լինեն այնպիսի միջավայրում, որտեղ կա օդի որոշակի շարժում, գործվածքները չպետք է փակվեն օդամղիչ պլաստիկ տոպրակների կամ տարաների մեջ՝ խոնավության խտացումից վնասը կանխելու համար: Բացի այդ, քանի որ որոշ պլաստիկներ տարիքի հետ, քայքայվելով, արտանետում են գոլորշիներ, դրանք չպետք է անմիջական շփման մեջ լինեն հնաոճ գործվածքների հետ: Գործվածքները բամբակյա մուսլինով կամ սավանով փաթաթելուց հետո դրանք կարող են ազատորեն տեղադրվել ոչ հերմետիկ պլաստիկ փաթեթավորման մեջ: Հնաոճ գործվածքները պահելու լավագույն տեղը դարակի վերևում է: Դրանք դարակի ներքևի մասում ծանր իրերի տակ պահելը կարող է առաջացնել սուր ծալքեր, որոնք կարող են դժվարությամբ հեռացնել, և որոնք կարող են կտորի ճեղքվածքներ առաջացնել: Փխրուն գործվածքները (որոնք կարող են լինել թեթև կամ ծանր քաշով), որոնք կարող են քայքայվել ծալքերի վրա, պետք է գլորել ստվարաթղթե խողովակների մեջ, որոնք ծածկված են գործվածքով (փոստային խողովակները կաշխատեն, նույնիսկ թղթե սրբիչի խողովակները կարող են օգտագործվել մանր իրերի համար):
Փխրուն գործվածքները (որոնք կարող են լինել թեթև կամ ծանր քաշով), որոնք կարող են քայքայվել ծալքերի վրա, պետք է գլորել ստվարաթղթե խողովակների մեջ, որոնք ծածկված են գործվածքով (փոստային խողովակները կաշխատեն, նույնիսկ թղթե սրբիչի խողովակները կարող են օգտագործվել մանր իրերի համար): Անհրաժեշտ է ուշադիր հետևել, որ գործվածքը պտտելու ընթացքում ծալքեր չառաջանան, քանի որ ծալքերը կարող են պառակտել փխրուն գործվածքը նույնքան լավ, որքան դանակը: Շատ ձիգ գլորել գործվածքը պետք չէ. գործվածքը ձիգ կարող է պահպանվել, եթե գլորումը կատարվում է նախապես մաքրված սեղանի կամ այլ հարթ մակերեսի վրա, որն առնվազն նույնքան լայն է, որքան կտորը։ Կտորը պետք է հարթ և ուղիղ լինի սեղանի վրա: Երբ գլանակը սահում է երկայնքով, այն վերցնում է կտորը, երբ այն հեռանում է գլորում կատարող անհատից(ներից): Ներկված տեքստիլները չպետք է գլորվեն կամ ծալվեն,ներկված մակերեսը կարող է ճաքել:
3. Պահված տեքստիլները չպետք է ենթարկվեն լույսի, քանի որ բնական ցելյուլոզային մանրաթելերը (բամբակ և սպիտակեղեն) և կենդանական մանրաթելերը (մետաքս և բուրդ), որոնցից պատրաստվում են հնաոճ տեքստիլների մեծ մասը, վնասվում են արևի և ներսի հարմարանքների լույսի ճառագայթներից:
4. Օդորակումը, որտեղ ջերմաստիճանը գտնվում է 65-70°F (18-21°C) միջակայքում, իսկ հարաբերական խոնավությունը 40%-ից 50% է, իդեալական է տեքստիլի պահպանման համար: Նման պայմանները թույլ են տալիս խուսափել ավելորդ չորացումից և կանխում ավելորդ խոնավության հետևանքով առաջացած բորբոսի և սնկի առաջացումը:
5. Բորբոսն ու ցեցը կարըլի է կանխել բարեխառն կլիմայական պայմաններում՝ գործվածքները և դրանց պահեստավորման վայրերը կատարելապես մաքուր, չոր, սառը և կանոնավոր օդափոխելով ու ստուգելով:
6. Գործվածքները պետք է պարբերաբար հանվեն պահեստից և օդափոխվեն: Եթե իրը ծալված է, ապա պետք է զգուշություն ցուցաբերել այն նորից ծալելու համար՝ փոխելով ծալքերի դիրքը, որպեսզի նույն մանրաթելերը չենթարկվեն երկարատև ծալման լարվածության, ինչը կարող է առաջացնել մանրաթելերի կոտրվածք:
Գոբելեններ և գորգեր Խուսափեք ծալովի գոբելեններից և գորգերից: Եթե ծալքը երբևէ անհրաժեշտ է, ապա այն պետք է արվի այն ուղղությամբ, որն առավել բնական է տեքստիլի համար, սովորաբար գործվածքին զուգահեռ (ուղղահայաց հատվածներին): Խորհուրդ է տրվում, որ բոլոր զգեստները և դրանց պարագաները պահվեն հարթ վիճակում: Եթե անհրաժեշտ է ծալել, բացի կիրառելի ընդհանուր ընթացակարգերին հետևելուց, հագուստը պետք է ծալել՝ հետևելով մարմնի բնական գծերին կամ կարի գծերին, ինչպիսիք են գոտկատեղը, թևերը և այլն:
Թևերը պետք է զգուշորեն ծալել կրծքավանդակի առջևի մասում: Թևերը, ուսերը և այլ մասերը կարող է անհրաժեշտ լինել թեթև ծածկել փափուկ բամբակյա կտորով, որպեսզի նման մասերը հարթ լինեն:
Հատկապես կարևոր է, որ հարթ պահվող իրերը (կոստյումները) չփշրվեն դրանց վերևում պահվող ավելի ծանր տեքստիլից: Եթե դրանք պետք է պահվեն կախիչներով, ապա կախիչները պետք է լավ ծածկված լինեն, իսկ հագուստները չպետք է պահվեն պահարանում, որտեղ դրանք ճմրթված են այլ հագուստներով: Եթե հագուստի վերին մասը, հատկապես ուսի հատվածը, ամուր չէ, ապա այն չպետք է պահվի կախիչի վրա:
Միշել Սահակյանի բլոգ 